In de Turkse cultuur zijn gouden munten een klassiek cadeau bij bruiloften, verlovingen en feesten – en wereldwijd een geliefde manier om waarde aan te houden. Dit overzicht stelt u de gangbare Turkse soorten en de bekendste internationale beleggingsmunten voor.
De gangbare munttypen
Cumhuriyet Altını
De bekendste Turkse gouden munt: republiekslag met het portret van Atatürk, uitsluitend vervaardigd door de staatsmunt (Darphane). Verkrijgbaar als ziynet (sieraad) en sikke (belegging) in alle formaten van Çeyrek tot Beşli.
Ata Altını (Ata Lira)
De sikke-vorm (beleggingsvorm) van de Cumhuriyet-munt, in de volksmond Ata Para. Eveneens met het portret van Atatürk, zonder oog – bij voorkeur puur als belegging.
Reşat Altını
Osmaanse gouden munt van sultan Mehmed V Reşad met diens tughra. Dezelfde goudwaarde als de Cumhuriyet, maar duidelijk zeldzamer en daarom meestal met een toeslag verhandeld – let op echtheid en certificaat.
Hamit Altını
Osmaanse slag uit de tijd van sultan Abdülhamid II. Gewicht en gehalte als de Reşat; zeldzaam en meestal verhandeld als antieke verzamel- en beleggingsmunt.
Aziz Altını
Oudere Osmaanse gouden munt uit de tijd van sultan Abdülaziz. Zeldzaam, vooral van verzamelaars- en beleggingswaarde.
Ziynet Altını
Verzamelnaam voor de sieraadvorm in alle formaten – meestal met een oogje om aan een ketting of aan de kleding te dragen. Het klassieke bruilofts- en feestcadeau; iets lichter dan de sikke-vorm.
Gram Altın
Moderne, ronde gramgouden stukken in 24 karaat – vandaag de meest verhandelde beleggingsvorm. Zonder sieraadbewerking, daardoor bij verkoop bijzonder waardevast en goed deelbaar; geliefd als flexibel cadeau.
Zeldzamer komt men andere Osmaanse slagen tegen zoals Vahdettin-, Mecidiye- of Mahmut-gouden munten – die hebben overwegend verzamelaarswaarde.
Ziynet of sikke?
Ongeacht het type bestaan er twee uitvoeringen: ziynet-munten zijn sieraadmunten, vaak met een oogje om te dragen; sikke- of meskük-munten zijn zuivere beleggingsmunten zonder oogje. Afhankelijk van de slag kunnen gewicht en uitvoering licht afwijken.
Betekenis & gelegenheid
Bij söz, nişan en düğün worden gouden munten traditioneel cadeau gedaan – als gelukwens en als kleine financiële start voor het bruidspaar.
Internationale beleggingsmunten
Internationaal zijn vooral gestandaardiseerde beleggingsmunten (bullion) verbreid – meestal met 1 troy ounce fijngoud en dicht bij de dagkoers verhandeld. Bepalend is het zuivere goudgehalte, niet het brutogewicht.
Krügerrand
De eerste moderne beleggingsmunt (Zuid-Afrika, sinds 1967) en tot vandaag de bekendste. 22 karaat met koperaandeel (roodachtige tint), brutogewicht ongeveer 33,9 g bij 1 oz fijngoud.
Maple Leaf
Canada, sinds 1979. Uit vrijwel zuiver goud (999,9) – voorloper van de hoogfijne bullionmunten; bruto komt overeen met het fijngewicht.
American Eagle
Verenigde Staten, sinds 1986. 22 karaat met zilver- en koperaandeel, brutogewicht ongeveer 33,9 g; motief Lady Liberty en een adelaarspaar.
Wiener Philharmoniker
Oostenrijk, sinds 1989. 999,9 fijn, met een nominale waarde in euro; in Europa bijzonder geliefd en goed verhandelbaar.
Britannia
Verenigd Koninkrijk. Tot 2012 in 22 karaat, sinds 2013 in 999,9; op de keerzijde de op dat moment regerende vorst.
Australian Kangaroo
Australië (Perth Mint). 999,9 fijn, met een jaarlijks wisselend kangoeroemotief.
China Panda
China. 999 fijn, sinds 2016 in grammen verdeeld (bijvoorbeeld 30 g); jaarlijks wisselend pandamotief.
Klassieke historische gouden munten
| Munt | Fijnheid | Bruto | Fijngoud |
|---|---|---|---|
| Sovereign (GB) | 916,7 | 7,98 g | 7,32 g |
| 20 Franc „Vreneli" (CH) | 900 | 6,45 g | 5,81 g |
| 20 Franc „Napoléon" (FR) | 900 | 6,45 g | 5,81 g |
| 1 Dukat (AT) | 986 | 3,49 g | 3,44 g |
| 20 Mark (DE, Kaiserreich) | 900 | 7,96 g | 7,17 g |
Ook klassieke historische munten worden gewaardeerd naar hun fijngoudgehalte. Bruto is het totale gewicht, fijngoud het daarin aanwezige zuivere goudaandeel.